အာရွဖြံ႔ျဖိဳးေရးဘဏ္(ADB)၏ဖခင္ႀကီး ECAFE ဦးညြန္႔

ဦးညြန္႔ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးစာမ်က္ႏွာတြင္ ျမန္မာတစ္ဦးအျဖစ္သာမက အာရွတိုက္သားတစ္ဦးအျဖစ္ ေအာင္ျမင္ခဲ့သူ၊ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ အစည္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားထဲမွ ပထမဆံုး အဆင့္ျမင့္ရာထူးကုိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ၊ အာရွဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ႀကီး ေပၚထြက္လာေရး၏ ဖခင္ႀကီးအျဖစ္ ကမၻာက အသိအမွတ္ျပဳခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၇ႏွစ္ (၁၉၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ)က ဘားအံၿမိဳ႕မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။

အခု ကုလသမဂၢ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး ေကာ္မရွင္ (အက္စ္ကက္ပ္) မတိုင္ခင္ရွိခဲ့တဲ့ အာရွႏွင့္ အေရွ႕ဖ်ား ေဒသဆိုင္ရာ စီးပြားေရးေကာ္မရွင္ (အီးကေဖး)ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အတြင္း၀န္ အျဖစ္ ၁၄ ႏွစ္ၾကာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ အတြက္ သူ႔ကို အီးကေဖး ဦးၫြန္႔လို႔ လူသိမ်ားပါတယ္။

၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ကေန ၀ိဇၨာဘြဲ႕ရရွိခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ေအာက္စ္ဖို႔တကၠသိုလ္နဲ႔ လန္ဒန္တကၠသုိလ္တုိ႔မွာ ပညာသင္ ၾကားခဲ့တဲ့ ဦးၫြန္႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ၀န္ထမ္းဘ၀နဲ႔ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၇၂ ခုႏွစ္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

အေကာက္ခြန္မင္းႀကီး၊ ကုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္း အတြင္း၀န္တာ၀န္ေတြကိုလည္း ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၅၂ ခုုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရ ခြင့္ျပဳခ်က္ အရ ECAFE တြင္ စတင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွာ ကုလသမဂၢ အေထြ ေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဒက္ဟမ္းမား႐ႈိး က ECAFE ရဲ႕ အမႈေဆာင္အတြင္း၀န္ အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့တဲ့ ဦးၫြန္႔ကို လူသိမ်ား ရတဲ့အခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုက ကမၻာ့ စာမ်က္ႏွာမွာ အာရွ႐ုပ္ပံုလႊာကို စတင္ ျမႇင့္တင္ေပးႏုိင္ခဲ့လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးၫြန္႔ ECAFE ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အတြင္း၀န္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ေနခ်ိန္ဟာ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စနက္နဲ႔ အာရွႏုိင္ငံေတြ ၾကားမွာ သေဘာ ထားကြဲလြဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ကာလ ျဖစ္ပါတယ္။ ECAFE ရဲ႕ အစည္း အေ၀းေတြမွာ အမ်ားမဲအႏုိင္စနစ္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်မွတ္တဲ့ အေလ့ အထေၾကာင့္ အင္အားႀကီး ကိုလိုနီ ႏုိင္ငံေတြက သူတို႔စိတ္ႀကိဳက္ျခယ္လွယ္ ႏုိင္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အာရွႏုိင္ငံေတြက မိမိတို႔ သေဘာအတိုင္း အခ်င္းခ်င္းညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မယ့္ အားလံုးစိတ္တူ သေဘာတူ (Consensus) ဆံုးျဖတ္တဲ့ အာရွလမ္းစဥ္(Asian Way)ကို ဦးၫြန္႔ က စတင္က်င့္သုံးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလမ္းစဥ္နဲ႔ပဲ မဲေခါင္ျမစ္၀ွမ္း စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး အာရွႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စည္းလံုးမႈကို အစပ်ဳိး ေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ အာရွ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘက္၊ အာရွေငြေၾကးေပးေခ် မႈအုပ္စု စသျဖင့္ ဆက္လက္တည္ ေထာင္ႏုိင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာသာမက အာရွမွာပါ အေရးပါတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ကာလမွာ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ဦးၫြန္႔ဟာ ECAFE ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အတြင္း၀န္ေတြထဲမွာ အေအာင္ျမင္ဆံုးလို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။

အားကစားလည္းလိုက္စားတဲ့ ဦးၫြန္႔ ဟာ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ေလွေလွာ္ အသင္းကိုယ္စားျပဳ အင္းလ်ားကန္ ျဖတ္ ေရကူးသမား တစ္ဦးျဖစ္သလို တကၠသိုလ္ေလ့က်င့္ေရးတပ္၏ ႐ိုင္ဖယ္ ေသနတ္ပစ္ လက္ေျဖာင့္သမားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

“အခု ကန္ေတာ္ႀကီးဟိုတယ္ေနရာက အဲဒီေခတ္က လူျဖဴေတြခ်ည္းပဲပါတဲ့။ Rangoon Boat Club ကို အႏုိင္ ေလွာ္ခဲ့ၾကတဲ့ထဲမွာ ပါတယ္။ အေဖ့ရဲ႕ ပင္ကိုအရည္အခ်င္းေတြက မ်ဳိးခ်စ္ စိတ္ဓာတ္ ျပင္းျပတယ္။ အမ်ဳိးဘာသာ ခ်စ္စိတ္လည္း ျပင္းျပတယ္”လို႔ ဦးညြန္႔ရဲ႔ ဒုတိယသားျဖစ္တဲ႔ ေဒါက္တာသန္းၫြန္႔က ေျပာျပပါတယ္။

၁၉၇၃ ခုႏွစ္မွာ ဦးၫြန္႔ ဟာECAFE ရဲ႕ အမႈေဆာင္ အတြင္း၀န္အျဖစ္ကေန အၿငိမ္းစားယူခဲ႔ပါတယ္။

ဦးၫြန္႔ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ တာ၀န္ယူက်င္းပေပးခဲ့ရတဲ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ECAFE ရဲ႕ (၂၉)ႀကိမ္ေျမာက္ ညီလာခံ မွာ သူ႔ကို ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ေႀကျငာခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေႀကျငာခ်က္မွာ ဦးၫြန္႔က်င့္သံုးခဲ့ တဲ့ အာရွလမ္းစဥ္ကို ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း ညီရင္းအစ္ကိုကဲ့သုိ႔ ဆက္ဆံျခင္းလို႔ ေဖာ္ျပၿပီး အာရွ႐ုပ္ပံုလႊာ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ေပၚထြန္းလာဖုိ႔ ႀကိဳးစားအားထုတ္ခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀ ကတည္းက တကၠသိုလ္မွာ ခရစ္ယာန္ ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းပဲရွိၿပီး ဗုဒၶဘာသာ ဓမၼာ႐ံု တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ လႈပ္ရွားခဲ့တဲ့ ဦးၫြန္႔ဟာ အၿငိမ္းစားယူၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚသန္းတင္နဲ႔အတူ ဘာသာ သာသနာေရးကို အာ႐ံုစိုက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၇၅ ခုႏွစ္မွာ နိကာယ္သာသနာ ေတာ္ျပန္႔ပြားေရးအသင္း တည္ေထာင္ရာမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး အသင္းဥကၠ႒အျဖစ္လည္း ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ပါတယ္။

ေရႊတိဂံု ေစတီနဲ႔ ကမၻာေအးေစတီတို႔မွာလည္း မီးေမာင္းေတြကို ပထမဆံုးအျဖစ္ တပ္ဆင္လႉဒါန္းခဲ့ပါတယ္။ ညဘက္မွာ ေစတီေတာ္ေတြကုိ မီးေရာင္ထိန္ထိန္နဲ႔ ဖူးေမွ်ာ္ႏုိင္ေအာင္ ဦးညြန္႔က လမ္းေဖာ္ေပးခဲ႔တာလုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။

သားေလးေယာက္၊ သမီး တစ္ေယာက္ ထြန္းကားခဲ့တဲ့ ဦးၫြန္႔ဟာ သက္ရွိထင္ရွားရွိမယ္ဆိုရင္ အသက္ ၁၀၇ ျပည္႔ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

(ဒီေဆာင္းပါးေလးကေတာ႔ လြန္ခဲ႔တဲ႔၈ ႏွစ္ေလာက္က ျမန္မာတုိင္းမ္ဂ်ာနယ္မွာ ပါတဲ႔ေဆာင္းပါးေလးပါ။ ကမၻာေက်ာ္
ၿမန္မာတစ္ေယာက္အတြက္ ဂုဏ္ယူႀကည္ႏူးရမွာပါ။  ေနာင္လာမယ္႔မ်ိဳးဆက္မ်ားရဲ႔ ေခတ္မွာလည္း ကမၻာေက်ာ္ ျမန္မာလူေတာ္ အေျမာက္အျမားေပၚထြန္းႀကပါေစေႀကာင္း ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလုိက္ရပါတယ္။)

Photo credit: Dr. Than Nyun